Wat we zien en hoe het zich ontwikkelt
In mei van dit jaar registreerden satellieten maar liefst 37,5 miljoen ton pelagisch sargassum. Die massa vormde een band die in 2025 een recordlengte van 8 850,37 km bereikte, meer dan twee keer de breedte van de continentale Verenigde Staten. Vijftien jaar geleden bestond deze band nog niet; de eerste grote sargassumbloei werd pas in 2011 vastgelegd, waarna de aantallen bijna elk jaar toenamen (met 2013 als uitzondering).
Waar het vandaan komt en wat het doet groeien
Sargassum groeide oorspronkelijk vooral in de Sargassozee, die vanwege het lage voedingsstofgehalte vaak “blauwe woestijn” wordt genoemd. In de afgelopen decennia veranderde de voedingssituatie echter flink. Wetenschappelijke studies laten een 55% toename van stikstof in het sargassumweefsel zien tussen 1980 en 2020. Die toename komt door een mix van natuurlijke oceaanprocessen en menselijke bronnen zoals landbouwafvoer, lozingen van afvalwater en atmosferische depositie.
De Amazone speelt tijdens overstromingen een grote rol, doordat enorme hoeveelheden voedingsstoffen in de Atlantische Oceaan terechtkomen. Dat geldt ook voor de rivieren Mississippi en Atchafalaya in de Golf van Mexico, die flinke voeding bijdroegen aan de zich ontwikkelende sargassumbloei.
Gevolgen en effecten
Hoewel sargassum door de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) wordt gezien als een belangrijke leefomgeving voor meer dan 100 soorten, brengt te veel ophoping ook nadelen met zich mee. Grote massa’s sargassum verstikken stranden, kunnen dode zones veroorzaken en zelfs energie-infrastructuur verstoren (zoals in 1991, toen een nucleaire elektriciteitscentrale in Florida tijdelijk moest sluiten). De economische schade voor kustgebieden die van toerisme afhankelijk zijn is aanzienlijk, door hoge opruimkosten en de negatieve gevolgen voor recreatie en uitstraling.
Wat de wetenschap zegt en wat wordt aanbevolen
Onderzoek, geleid door het Harbor Branch Oceanographic Institute at Florida Atlantic University, gepubliceerd in Harmful Algae, benadrukt dat eutrofiëring inmiddels niet alleen een lokaal probleem is, maar zich over de oceaan kan uitstrekken. Proeven tonen aan dat de biomassa in voedingsrijke wateren in slechts 11 dagen kan verdubbelen. Met verdere opwarming van de zeeën en aanhoudende toestroom van nutriënten vanaf land, is het goed mogelijk dat ook andere delen van de wereld te maken krijgen met vergelijkbare “bruine golven”.
Wetenschappers pleiten voor internationale monitoring en betere voorspellingsmodellen en adviseren langdurige vermindering van nutriëntenafvoer vanaf land. De Atlantische Grote Sargassumband kan een vroeg teken zijn van een veel bredere verschuiving op planetaire schaal.
Met nauwkeurig toezicht, doordachte beleidsmaatregelen en meer publieke kennis kunnen we de uitdagingen aanpakken die deze steeds groter wordende sargassumband met zich meebrengt. Terwijl de consequenties voor kustgemeenschappen groot zijn, verdienen de bredere mondiale gevolgen dezelfde aandacht en actie.
