Wat houdt tinnitus precies in?
Tinnitus (ook subjectieve tinnitus genoemd) is een auditief verschijnsel waarbij iemand geluiden hoort zonder dat er een externe bron is. Die geluiden lopen uiteen van rinkelen en sissen tot zoemen en klikken, en ze kunnen constant aanwezig zijn of juist komen en gaan. Dit wordt soms een fantoomwaarneming genoemd: de hersenen laten ons denken dat we geluiden horen die er fysiek niet zijn.
Onderzoekers schatten dat ongeveer 15% van de wereldbevolking in meer of mindere mate met tinnitus te maken krijgt. Er is veel aandacht voor oudere volwassenen, die vaker te maken hebben met gehoorverlies en sociale isolatie, wat weer kan bijdragen aan psychische problemen.
Hoe slaap hierbij een rol speelt
Onderzoek naar yoga van hoge intensiteit kan bijdragen aan herstelbevorderende slaap. Onderzoekers van Oxford onder leiding van Linus Milinski van het Sleep and Circadian Neuroscience Institute van de Universiteit van Oxford vonden aanwijzingen dat grote spontane golven van hersenactiviteit tijdens diepe slaap de hersenactiviteit die tinnitus veroorzaakt, kunnen onderdrukken.
Experimenten uit 2024 met fretten als diermodel (hun auditieve systeem lijkt op dat van mensen) gaven opvallende resultaten. Fretten die ernstige tinnitus ontwikkelden, hadden ook verstoorde slaap. Tijdens niet-REM-slaap bleek de hyperactiviteit in hun hersenen af te nemen. Dat suggereert dat slaap tijdelijk de effecten van tinnitus kan maskeren door dezelfde hersencircuits te activeren.
Wat dit betekent voor behandeling en de toekomst
De studie zegt dat er nog geen doeltreffende behandeling is voor subjectieve tinnitus. Maar door beter te begrijpen hoe slaap en tinnitus samenhangen, kunnen er nieuwe therapeutische benaderingen ontstaan. Zoals Milinski opmerkt: “Onze bevindingen geven aan dat diepe slaap inderdaad kan helpen tinnitus te verlichten en natuurlijke hersenmechanismen zou kunnen onthullen om abnormale activiteit te moduleren.”
De conclusie van de Chinese studie onder leiding van Xiaoyu Bao van de South China University of Technology benadrukt dat slaap een belangrijk therapeutisch doel punt kan zijn om de “24-uurs disfunctionele cyclus” van tinnitus te doorbreken.
Waar het onderzoek nog mee worstelt
Hoewel de bevindingen hoopgevend zijn, zijn er ook beperkingen. Dierstudies zoals die met fretten geven waardevolle inzichten, maar de resultaten zijn niet automatisch volledig toepasbaar op mensen. Daarnaast is de lijst met mogelijke hypothesen en oorzaken van tinnitus lang en gevarieerd, wat het moeilijk maakt om effectieve behandelingen te vinden.
Toch biedt deze ontwikkeling perspectief. Zoals Milinski speculeerde: “Als we niet goed slapen, worden we kwetsbaarder voor stress en stress is een van de sterkste factoren die bekend staan om tinnitus te verergeren. Stress kan zelfs tinnitus veroorzaken.”
Verder onderzoek kan leiden tot behandelingen die direct op slaapmechanismen mikken en kan ons begrip van fantoomwaarnemingen vergroten. Dat zou verlichting kunnen bieden voor mensen met tinnitus en tegelijkertijd meer inzicht geven in hoe onze hersenen werken tijdens de slaap.
